Vụ Hè Thu là một vụ nông dân sản xuất lúa gặp nhiều bất lợi mưa nắng thất thường ảnh hưởng đến năng suất lúa sau này. Đầu vụ nắng nóng phực phèn nông dân không có điều kiện để rửa phèn nên trong ruộng lúa có khă năng bị ngộ độc hữu cơ, ngộ độc phèn và một số dịch hại khác phát triển mạnh. Để khắc phục tình trạng này bà con cần chú ý một số biện pháp và quản lý dịch hại hiệu quả để giúp cho lúa phát triển tốt nhằm đảm bảo năng suất về sau.
- Biện pháp làm đất: Nên trục bừa sớm sau khi thu hoạch xong vụ lúa Hè Thu, san bằng đất kỹ, dọn sạch cỏ dại nên gieo sạ cách ly vụ trước 2- 3 tuần để cắt đứt nguồn lưu tồn sâu bệnh trong đất, chôn vùi rơm rạ…. nhằm hạn chế ngộ độc hữu cơ và ngộ độc phèn. Cách nhận biết cũng như biện pháp xử lý ruộng lúa bị ngộ độc hữu cơ và ngộ độc phèn như sau:
* Cách nhận biết và xử lý khi bị ngộ độc hữu cơ:
- Triệu chứng: Thấy rõ nhất là bộ rễ thối đen có mùi hôi thối, lá chuyển vàng từ chóp lá xuống và từ bìa lá vào cây lúa vàng và lùn, phát triển kém, không bắt phân, triệu chứng này thường xuất hiện trong giai đoạn lúa từ 15 – 30 ngày sau sạ, có nơi xuất hiện sớm hơn và gây thiệt hại nặng.
ảnh: sưu tầm
- Cách xử lý: tháo nước trong ruộng ra hết rồi bón 300kg vôi bột (CaCO3) để cải tạo đất và cung cấp canxi cho lúa. Sau đó thay nước trên ruộng nhiều lần để rửa độc cho lúa, phun Super Humic, phân bón lá K-Humate giúp lúa ra rễ, đẻ nhánh mạnh, hạ phèn nhanh, giải độc chất hữu cơ cho lúa.
* Cách nhận biết và xử lý khi bị ngộ độc phèn:
- Triệu chứng: Lá lúa vàng và bị khô ở chóp, trên lá có chấm nâu sét, lúa bị lụi dần, rễ quăn queo có màu vàng nâu và không thấy có rễ mới, vuốt rễ thấy nhám.
ảnh: sưu tầm
- Cách xử lý:
+ Thay nước mới để xả lượng phèn trong ruộng ra. Nếu ruộng gò (bị xì phèn) thì cố gắng ép nước lên gò cho đủ. Có thể bón vôi từ 300 - 500kg/ha trước lúc bón phân lân 1 - 2 ngày sẽ tăng hiệu quả phân lân.
- Bón Super lân Long Thành hay lân nung chảy (Ninh Bình hoặc Văn Điển) từ 100 - 250kg/ha, tùy tình trạng cây lúa ngộ độc nhẹ hay nặng.
- Phun xịt phân bón lá (có chứa dinh dưỡng, NPK có chứa lân nhiều như 15 - 30 - 15, hydrophos, xịt phân bón hữu cơ cao cấp của Hoa Kỳ là K-Humate 1 lít/ha (nhãn hiệu Vina Super Humate) có hiệu quả tức thời, cứu lúa và hạ độc phèn nhanh....).
- Chờ từ 3 - 7 ngày cho đến khi nhổ lúa lên thấy ra rễ trắng bón phân chăm sóc tiếp tục theo quy trình (urê, DAP, kali...) cho cây lúa phục hồi.
Bà con cần lưu ý: Khi cây lúa bị ngộ độc phèn, ngộ độc hữu cơ thì ngưng bón đạm (urê) ngay, nếu bón vào sẽ làm lúa chết nhanh.
*Phòng trừ cỏ dại:
Ngoài ra cỏ dại là một trong những đối tượng dịch hại nguy hiểm, gây ảnh hưởng nghiêm trọng cho ruộng lúa không gây hại trực tiếp nhưng cỏ dại cạnh tranh ánh sáng, dinh dưỡng và nước với cây lúa. Đây cũng chính là nguyên nhân làm cho ruộng lúa phát triển kém, ảnh hưởng lớn đến quá trình tích luỹ chất của cây lúa, làm cho cây lúa giảm năng suất và chất lượng hạt. Do hạt cỏ dại luôn có sẵn trong đất, khi có điều kiện thuận lợi thì sẽ nẩy mầm và phát triển, nên chúng có khả năng gây tác hại cho cây lúa ngay trong giai đoạn đầu. Mặt khác, mật số cỏ dại trên đồng ruộng quá cao còn là điều kiện thuận lợi cho các loài dịch hại lưu tồn và phát triển, đặc biệt là chuột. Vì vậy quản lý cỏ dại tốt cũng là một biện pháp quan trọng góp phần làm tăng năng suất và phẩm chất lúa.
Có 2 thời kỳ cơ bản trong quản lý và phòng ngừa cỏ dại. Đó là thời kỳ tiền mọc mầm và hậu mọc mầm. Diệt cỏ thời kỳ tiền mọc mầm là việc xử lý diệt cỏ dại khi hạt cỏ chưa hoặc đang nẩy mầm. Biện pháp này được tiến hành sau khi làm đất, hoặc sau khi gieo sạ từ 1-2 ngày.
Nếu những điều kiện trên ruộng lúa không thuận lợi, buộc phải phun thuốc trễ hơn, thì phải sử dụng thuốc cỏ hậu mọc mầm nhưng phải lưu ý là phun lúc cây lúa từ 7 -10 ngày sau sạ. Lúc này cỏ dại mới phát triển được 1 đến 2 lá, nên thuốc sẽ dễ dàng hấp thu qua lá và phát huy tác dụng tốt. Tuy nhiên bà con cần lưu ý cỏ dại trên mỗi ruộng lúa thường không giống nhau và cũng không có một loại thuốc cỏ nào có thể phòng trừ cho tất cả các loại cỏ nên điều trước tiên là bà con phải xác định cho được thành phần cỏ dại trên ruộng của mình gồm những loại cỏ nào để chọn thuốc có phổ tác dụng thích hợp.
Hiện nay, chưa có một loại thuốc cỏ nào có thể phòng trừ cho tất cả các loại cỏ trên ruộng lúa và tiêu diệt được 100% số cây cỏ trên ruộng. Do vậy, ngoài việc phòng ngừa cỏ dại bằng thuốc hóa học, bà con nông dân cũng cần kết hợp các biện pháp khác như dùng nước để ém cỏ sau khi phun thuốc, nhổ cỏ bằng phương pháp thủ công… thực hiện tốt qui trình sản xuất lúa và phòng trừ cỏ dại tổng hợp, nhất là phải nắm vững các biện pháp tiêu diệt cỏ trong ruộng lúa; sử dụng nguồn lúa giống tốt, không có lẫn tạp, mà phải là lúa giống cấp xác nhận; cần xử lý cỏ dại và lúa cỏ trong lúa giống trước khi gieo sạ; thực hiện nghiêm túc việc vệ sinh đồng ruộng khi chuẩn bị gieo sạ lúa.
Lưu ý: không nên pha chung các loại thuốc cỏ với nhau, không pha chung thuốc trừ cỏ với thuốc trừ sâu bệnh và phân bón lá nên thay đổi thuốc trừ cỏ để tránh hiện tượng cỏ dại sẽ kháng thuốc, khiến cho việc phòng trừ trở nên khó khăn hơn.
Tin-ảnh: Thị Thanh (TTDVTH)
